Luật đòi nợ thuê tại Việt Nam: Người vay cần biết quyền và nghĩa vụ gì?

Lời mở đầu

Trong bối cảnh thị trường tài chính phát triển sôi động, vấn đề vay vốn và thu hồi nợ luôn là chủ đề được quan tâm. Nhiều người vay thường lo lắng về các hành vi đòi nợ cực đoan. Vậy, Luật đòi nợ thuê tại Việt Nam hiện nay quy định ra sao? Người vay có quyền gì để bảo vệ bản thân trước những hành vi đòi nợ trái pháp luật? Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn chi tiết nhất cho bạn.

Thực trạng dịch vụ đòi nợ thuê tại Việt Nam

Từ ngày 01/01/2021, theo Luật Đầu tư 2020, dịch vụ kinh doanh dịch vụ đòi nợ đã chính thức bị cấm tại Việt Nam. Điều này đồng nghĩa với việc các công ty đòi nợ thuê hoạt động dưới danh nghĩa doanh nghiệp đã không còn hợp pháp. Tuy nhiên, tình trạng "đòi nợ kiểu xã hội đen" hoặc núp bóng dưới các công ty luật, công ty tư vấn tài chính vẫn diễn ra phức tạp, đặc biệt là trong lĩnh vực tín dụng đen.

Quyền và nghĩa vụ của người vay theo pháp luật

Nghĩa vụ của người vay

Khi đã ký kết hợp đồng vay tài sản (bằng văn bản hoặc thỏa thuận miệng), người vay phải tuân thủ:

• Trả nợ đúng hạn: Đảm bảo thanh toán gốc và lãi theo thỏa thuận đã ký.
• Sử dụng vốn đúng mục đích: Nếu khoản vay có điều kiện về mục đích sử dụng.
• Chịu trách nhiệm về tài sản thế chấp: Nếu có tài sản đảm bảo, người vay phải bảo quản tài sản đó theo quy định.

Quyền của người vay

Pháp luật Việt Nam bảo vệ người vay khỏi các hành vi xâm phạm quyền con người, cụ thể:

1. Quyền bất khả xâm phạm về thân thể, danh dự, nhân phẩm: Chủ nợ không được đánh đập, uy hiếp, làm nhục, hoặc tung tin sai sự thật về người vay trên mạng xã hội.
2. Quyền riêng tư: Chủ nợ không được gọi điện làm phiền người thân, bạn bè, đồng nghiệp của người vay nếu họ không liên quan đến khoản nợ.
3. Quyền khiếu nại, tố cáo: Nếu bị đe dọa, cưỡng đoạt tài sản, người vay có quyền tố cáo đến cơ quan Công an gần nhất.

Các hành vi đòi nợ được coi là trái pháp luật

Người vay cần đặc biệt cảnh giác với các hành vi sau đây:

• Đe dọa, uy hiếp tinh thần: Gửi tin nhắn đe dọa, tạt sơn, đổ chất bẩn vào nhà.
• Cưỡng đoạt tài sản: Tự ý vào nhà lấy tài sản khi chưa có quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
• Bôi nhọ danh dự: Sử dụng hình ảnh của người vay để đăng tải lên Facebook, Zalo nhằm gây áp lực.
• Lợi dụng tín dụng đen: Lãi suất vượt quá 20%/năm theo quy định của Bộ luật Dân sự (lãi suất cho vay vượt quá 5 lần mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cho vay lãi nặng).

Cảnh báo rủi ro từ các app vay tiền và tín dụng đen

Hiện nay, nhiều ứng dụng vay tiền (app) mọc lên như nấm, đi kèm với đó là các phương thức đòi nợ phi pháp. Nếu bạn đang gặp phải tình trạng này, hãy thực hiện các bước sau:

1. Lưu trữ bằng chứng: Chụp ảnh tin nhắn đe dọa, ghi âm cuộc gọi, lưu lại các hình ảnh làm bằng chứng.
2. Ngừng thanh toán cho các khoản vay cắt cổ: Nếu lãi suất vượt quá quy định, hãy cân nhắc làm việc với cơ quan pháp luật thay vì tiếp tục trả nợ một cách vô lý.
3. Liên hệ cơ quan chức năng: Trình báo vụ việc cho Công an phường/xã hoặc cơ quan điều tra cấp huyện.

Lời khuyên kết luận

Để tránh rơi vào tình huống bị đòi nợ theo kiểu "xã hội đen", người vay hãy luôn nhớ:

• Chỉ vay từ các ngân hàng, tổ chức tài chính được Ngân hàng Nhà nước cấp phép.
• Đọc kỹ hợp đồng vay trước khi ký, đặc biệt là các điều khoản về lãi suất, phí phạt chậm trả và phương thức đòi nợ.
• Luôn giữ vững tinh thần, không thỏa hiệp với các hành vi vi phạm pháp luật.

Lưu ý: Mọi thông tin trên chỉ mang tính chất tham khảo. Khi gặp vấn đề pháp lý nghiêm trọng, bạn nên tham vấn ý kiến từ các Luật sư hoặc chuyên gia pháp lý để được bảo vệ quyền lợi tốt nhất.