Người thân vay tiền không trả, người nhà có bị gọi điện đòi nợ không?

Trong bối cảnh các dịch vụ vay tiền nhanh, vay tín chấp phát triển mạnh mẽ như hiện nay, việc một cá nhân vay tiền mà không trả dẫn đến tình trạng người thân bị "khủng bố" điện thoại đòi nợ trở thành vấn nạn nhức nhối. Nhiều người thắc mắc: Người thân vay tiền không trả, người nhà có bị gọi điện đòi nợ không? và liệu hành vi này có hợp pháp hay không?

1. Bản chất pháp lý của việc gọi điện đòi nợ người thân

Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên. Người vay (người thân của bạn) là chủ thể duy nhất chịu trách nhiệm về khoản vay đó. Các thành viên khác trong gia đình, dù là bố mẹ, vợ chồng hay anh chị em, không có nghĩa vụ pháp lý phải trả nợ thay nếu không có cam kết bảo lãnh hoặc đồng vay.

Việc các đơn vị cho vay, đặc biệt là các ứng dụng vay tiền (app) không chính thống hoặc tổ chức tín dụng đen, gọi điện đòi nợ người thân của con nợ thường xuất phát từ mục đích gây áp lực tâm lý để ép con nợ trả tiền.

2. Tại sao người nhà lại bị gọi điện?

Thông thường, khi đăng ký vay tiền (đặc biệt là qua app), người vay thường phải cung cấp danh bạ điện thoại hoặc thông tin liên lạc của người tham chiếu. Các đối tượng đòi nợ sẽ sử dụng dữ liệu này để:

• Gây áp lực tinh thần: Làm xấu mặt người vay đối với người thân.
• Ép buộc trả nợ: Hy vọng người nhà sẽ vì sợ hãi hoặc vì uy tín cá nhân mà đứng ra trả nợ thay.
• Quấy rối: Sử dụng các biện pháp đe dọa, xúc phạm danh dự để buộc người vay phải lộ diện.

3. Hành vi đòi nợ qua điện thoại có vi phạm pháp luật không?

Theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP và Bộ luật Hình sự, việc quấy rối, đe dọa, sử dụng thông tin cá nhân trái phép hoặc lăng mạ người khác là hành vi vi phạm pháp luật.

• Xâm phạm đời tư: Việc tự ý sử dụng số điện thoại của người thân khi chưa được sự đồng ý của họ là hành vi vi phạm quyền bảo mật thông tin cá nhân.
• Hành vi đe dọa, xúc phạm: Nếu các cuộc gọi có nội dung chửi bới, đe dọa tính mạng, sức khỏe hoặc bôi nhọ danh dự, người bị quấy rối hoàn toàn có quyền trình báo cơ quan công an.

4. Bạn cần làm gì nếu bị đòi nợ oan?

Nếu bạn không liên quan đến khoản nợ nhưng vẫn bị làm phiền, hãy thực hiện các bước sau:

1. Lưu lại bằng chứng: Ghi âm các cuộc gọi, chụp ảnh màn hình các tin nhắn đe dọa, quấy rối.
2. Thông báo rõ ràng: Trả lời dứt khoát với bên đòi nợ rằng bạn không liên quan đến khoản vay, không có nghĩa vụ trả nợ và yêu cầu họ chấm dứt hành vi quấy rối.
3. Chặn số và bảo mật: Sử dụng tính năng chặn số điện thoại lạ. Hạn chế chia sẻ thông tin cá nhân trên mạng xã hội.
4. Trình báo cơ quan chức năng: Nếu tình trạng nghiêm trọng, hãy nộp đơn tố giác tới cơ quan Công an tại địa phương kèm theo các bằng chứng đã thu thập.

5. Lời khuyên để tránh rủi ro

• Không để người khác sử dụng thông tin cá nhân: Tuyệt đối không đứng tên vay hộ hoặc cho người khác mượn thông tin cá nhân để đăng ký vay.
• Kiểm tra kỹ hợp đồng: Trước khi ký bất kỳ giấy tờ nào, cần đọc kỹ xem mình có vô tình trở thành "người bảo lãnh" cho khoản vay hay không.
• Nâng cao cảnh giác: Cảnh báo người thân về những rủi ro khi cung cấp thông tin liên hệ cho các tổ chức vay tiền không rõ nguồn gốc.

Kết luận: Người thân hoàn toàn không có nghĩa vụ pháp lý phải trả nợ cho khoản vay mà mình không đứng tên. Việc gọi điện đòi nợ người nhà là hành vi gây áp lực phi pháp. Hãy bình tĩnh, giữ bằng chứng và sử dụng luật pháp để bảo vệ quyền lợi cá nhân của chính mình.