Vợ hoặc chồng bị nợ xấu: Ảnh hưởng thế nào đến khoản vay của gia đình?

Trong cuộc sống hôn nhân, tài chính gia đình thường được xem là một khối thống nhất. Tuy nhiên, nhiều cặp vợ chồng vẫn đặt câu hỏi: "Liệu khi vợ hoặc chồng bị nợ xấu thì người còn lại có bị ảnh hưởng khi đi vay vốn hay không?". Đây là một vấn đề cực kỳ quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch tài chính, mua nhà hoặc kinh doanh của gia đình.

1. Nợ xấu là gì và tại sao nó quan trọng?

Nợ xấu (theo quy định của Ngân hàng Nhà nước) là các khoản nợ quá hạn trả lãi hoặc gốc trên 90 ngày. Các nhóm nợ xấu được phân chia theo mức độ nghiêm trọng từ nhóm 3 đến nhóm 5 trên hệ thống CIC (Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia).

Khi một cá nhân nằm trong danh sách nợ xấu, lịch sử tín dụng sẽ bị ghi nhận "vết đen", khiến các tổ chức tài chính và ngân hàng gần như từ chối mọi yêu cầu vay vốn mới trong một khoảng thời gian nhất định.

2. Vợ hoặc chồng bị nợ xấu có ảnh hưởng đến người kia không?

Câu trả lời phụ thuộc vào hình thức vay và quy định nội bộ của từng ngân hàng:

Trường hợp 1: Vay vốn cá nhân (không cần người đồng vay)

Nếu bạn đứng tên vay một mình, ngân hàng chủ yếu kiểm tra lịch sử tín dụng của chính bạn. Nếu bạn không có nợ xấu, bạn vẫn có thể được duyệt vay. Tuy nhiên, một số ngân hàng khắt khe vẫn sẽ tra soát CIC của cả người phối ngẫu để đánh giá tổng thu nhập và rủi ro gia đình.

Trường hợp 2: Vay vốn cần người đồng vay hoặc thế chấp tài sản chung

Đây là trường hợp rủi ro cao nhất. Nếu khoản vay yêu cầu sự ký kết của cả hai vợ chồng, hoặc tài sản thế chấp là tài sản chung, ngân hàng sẽ tra soát CIC của cả hai. Nếu một trong hai người bị nợ xấu, hồ sơ vay thường sẽ bị từ chối ngay lập tức.

3. Các bước cần làm khi phát hiện vợ hoặc chồng bị nợ xấu

Nếu bạn đang gặp tình trạng này và có nhu cầu vay vốn, hãy thực hiện theo quy trình sau:

1. Kiểm tra CIC chính xác: Hãy đăng ký tài khoản trên CIC hoặc ứng dụng ngân hàng để kiểm tra xem nợ xấu thuộc nhóm mấy.
2. Tất toán khoản nợ: Ưu tiên thanh toán hết nợ gốc, lãi và phí phạt càng sớm càng tốt.
3. Xin xác nhận đã hoàn thành nghĩa vụ: Yêu cầu ngân hàng/tổ chức cho vay cấp văn bản xác nhận đã tất toán xong khoản nợ.
4. Chờ thời gian xóa lịch sử:

• Nợ xấu nhóm 2: Thường mất 12 tháng để lịch sử tín dụng "sạch" trở lại.
• Nợ xấu nhóm 3, 4, 5: Có thể mất đến 5 năm để hệ thống CIC xóa bỏ hoàn toàn lịch sử nợ xấu.

4. Cảnh báo rủi ro về các dịch vụ "xóa nợ xấu"

Hiện nay, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều quảng cáo cam kết "xóa nợ xấu nhanh trong 24h" hoặc "hỗ trợ vay khi bị nợ xấu". Đây đa phần là các chiêu trò lừa đảo tài chính hoặc tín dụng đen.

• Cảnh báo: Tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân (CCCD, số điện thoại, mật khẩu tài khoản) cho các đối tượng này.
• Sự thật: Không một tổ chức, cá nhân nào có quyền tự ý can thiệp vào dữ liệu của CIC. Việc xóa nợ xấu chỉ được thực hiện tự động bởi hệ thống sau khi khách hàng hoàn thành nghĩa vụ trả nợ.

5. Lời khuyên của chuyên gia

Để tránh những rắc rối không đáng có do vợ hoặc chồng bị nợ xấu, các cặp đôi cần chú ý:

• Minh bạch tài chính: Cần biết rõ các khoản vay, thẻ tín dụng của người còn lại.
• Đặt lịch nhắc nợ: Sử dụng các ứng dụng nhắc lịch thanh toán để tránh quên hạn, dẫn đến nợ xấu nhóm 1 (trễ hạn dưới 10 ngày) rồi chuyển sang các nhóm nợ nguy hiểm hơn.
• Ưu tiên thanh toán: Nếu xảy ra khó khăn tài chính, hãy chủ động liên hệ ngân hàng để cơ cấu lại thời hạn trả nợ thay vì "lờ đi" khoản nợ.

Việc giữ gìn lịch sử tín dụng "sạch" cũng quan trọng như việc giữ gìn sức khỏe tài chính gia đình. Hãy quản lý nợ vay thông minh để tương lai tài chính luôn rộng mở.