Quy định về việc đòi nợ qua điện thoại: Người vay cần biết quyền lợi gì?

Trong bối cảnh vay tiêu dùng ngày càng phổ biến, việc nắm vững các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động đòi nợ là "chiếc khiên" bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bạn. Rất nhiều người vay hiện nay đang rơi vào tình trạng bị khủng bố tinh thần, đe dọa hoặc quấy rối bởi các cuộc gọi đòi nợ không đúng chuẩn mực. Vậy, pháp luật quy định thế nào về vấn đề này?

1. Hành vi đòi nợ qua điện thoại được pháp luật quy định ra sao?

Theo quy định tại Thông tư 18/2019/TT-NHNN (được sửa đổi bởi Thông tư 18/2022/TT-NHNN) của Ngân hàng Nhà nước, các công ty tài chính khi thực hiện thu hồi nợ phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc đạo đức và pháp lý. Đáng chú ý nhất là quy định cấm các hành vi:

• Đe dọa, uy hiếp, khủng bố tinh thần: Không được sử dụng ngôn từ hăm dọa, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người vay hoặc người thân.
• Quấy rối: Số lần gọi điện thoại đòi nợ được giới hạn tối đa 05 lần/ngày.
• Thời gian gọi: Chỉ được phép gọi trong khung giờ từ 07:00 đến 21:00.
• Người liên hệ: Chỉ được phép liên hệ với người vay, người bảo lãnh hoặc người được người vay ủy quyền theo đúng hợp đồng.

2. Những quyền lợi "vàng" mà người vay cần biết

Khi đối mặt với các cuộc gọi đòi nợ, bạn cần bình tĩnh và ghi nhớ những quyền lợi sau:

Quyền được tôn trọng

Bạn có quyền yêu cầu người gọi xưng danh tính, tên công ty và mục đích cuộc gọi rõ ràng. Nếu nhân viên đòi nợ sử dụng ngôn từ thiếu chuẩn mực, bạn có quyền ghi âm cuộc gọi làm bằng chứng và yêu cầu dừng cuộc hội thoại ngay lập tức.

Quyền được bảo mật thông tin

Công ty tài chính không được quyền gọi điện cho người thân, đồng nghiệp, hay đăng tải thông tin cá nhân của bạn lên mạng xã hội để gây áp lực đòi nợ. Đây là hành vi xâm phạm đời tư nghiêm trọng và vi phạm Luật An ninh mạng.

Quyền từ chối các cuộc gọi vượt mức

Nếu công ty tài chính gọi quá 5 lần/ngày hoặc gọi ngoài khung giờ quy định, bạn hoàn toàn có quyền từ chối tiếp chuyện và có thể làm đơn khiếu nại gửi lên cơ quan chức năng hoặc Ngân hàng Nhà nước.

3. Cảnh báo các hình thức "đòi nợ kiểu xã hội đen"

Hiện nay, ranh giới giữa đòi nợ hợp pháp và lừa đảo tài chính rất mong manh. Hãy cảnh giác cao độ nếu bạn gặp các dấu hiệu sau:

1. Cắt ghép ảnh: Kẻ gian lấy ảnh của bạn rồi ghép vào các nội dung bôi nhọ để gửi cho người thân, bạn bè.
2. Mạo danh cơ quan công quyền: Gọi điện tự xưng là công an, viện kiểm sát để yêu cầu chuyển tiền gấp.
3. Lãi suất "cắt cổ": Nếu bạn vay từ các ứng dụng đen (tín dụng đen), họ thường không tuân thủ bất kỳ quy định nào của NHNN. Nếu rơi vào trường hợp này, hãy ngưng giao dịch và thu thập bằng chứng để trình báo công an.

4. Bạn nên làm gì khi bị quấy rối qua điện thoại?

Nếu quyền lợi của bạn bị xâm phạm, hãy thực hiện các bước sau:

• Bước 1: Lưu giữ bằng chứng: Ghi âm các cuộc gọi, chụp màn hình tin nhắn, ghi lại số điện thoại gọi đến và thời gian cụ thể.
• Bước 2: Phản hồi trực tiếp: Thông báo với phía công ty tài chính rằng bạn đã biết về quy định tại Thông tư 18/2022/TT-NHNN và sẽ báo cáo cơ quan chức năng nếu hành vi quấy rối tiếp diễn.
• Bước 3: Tố giác: Nếu tình trạng nghiêm trọng, hãy gửi đơn tố cáo đến Công an phường/xã nơi bạn cư trú hoặc gửi đơn khiếu nại lên Thanh tra, giám sát Ngân hàng Nhà nước.

Lời kết

Việc vay nợ là quan hệ dân sự, nhưng trách nhiệm trả nợ phải đi đôi với quyền được bảo vệ danh dự. Đừng để nỗi sợ hãi che mờ lý trí. Hãy luôn trang bị kiến thức pháp luật để tự bảo vệ mình trước những hành vi đòi nợ trái pháp luật. Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc thanh toán, hãy chủ động liên hệ với đơn vị cho vay để đàm phán phương án trả nợ thay vì trốn tránh, vì đó là cách giải quyết văn minh và hiệu quả nhất.